System Common Cents

Autor: William Hanneman | Dodany: 2005-11-20

wyślij znajomemu   wydrukuj stronę

  1  2  następna   




No więc kupiłem kolejną wędkę – tę wymarzoną, na którą odkładałem długo. Polecili mi ją doświadczeni koledzy, skusiła niska cena sławnej marki. Wiem gdzie będę jej używał, mam już sznur. Biorę do ręki, cholera, co to jest??? Tyle forsy… Miała być miękka o szczytowej akcji, a to – flak! Idę do kumpla – a on mi na to, o co Ci chodzi – bomba kij, żaden flak, pracuje jak trzeba. Zgłupiałem. Znam swoją poprzednią muchówkę, mam do niej zastrzeżenia, opinie kolegów wskazywały na ten nowy właśnie model, ale ja go nie czuję. Pytam tu i tam – jakie są Wasze, czym się różnią? Opinie skrajne, albo brak, tzn. dobry kij. Znowu pomyłka…. Hmmmm, trzeba poszukać kupca….
Takie historyjki się czasem zdarzają.
Poniższy tekst, autorstwa Billa Hannemana może pomóc uniknąć nam takich kosztownych rozterek, bo zawiera opis metody, która pozwala kompleksowo zdefiniować pewne cechy wędek (wszelkich, nie tylko muchowych) i porównywać te cechy w poszukiwaniu czegoś podobnego, albo odmiennego od tego, co już znamy. Cykl artykułów o metodzie Common Cents (nazwa pochodzi od jednocentówek amerykańskich) został jakiś czas temu opublikowany i ma już wielu zwolenników, choć i wielu przeciwników. Obecnie komplet artykułów jest dostępny na stronie www.common-cents.info Tabele z danymi dla wędek i blanków znajdują się pod adresem www.superbob.org
Pierwszy z artykułów, przetłumaczony poniżej, przedstawia główne założenia metody pomiaru wędek, kolejne artykuły ją rozwijają. Jej zastosowanie pozwala każdemu wędkarzowi lub zbrojarzowi wędek samodzielnie, w ciągu krótkiego czasu i minimalnego nakładu środków, stworzyć obraz swojego arsenału wędkarskiego, a przede wszystkim – swoich upodobań. Unikatowy opis jest prawie niepowtarzalny dla każdego rodzaju jednoręcznej wędki. Co więcej okazuje się, że nawet renomowane firmy mogą stworzyć dwie jednakowe wędki, które istotnie się od siebie różnią. Można mierzyć zmianę akcji i mocy wędki w czasie, np. po latach wędkowania porównać z parametrami z dnia zakupu. Przy wieloskładach pozwala na sprawdzenie czy akcja jest płynna pomiędzy złączami, tzn. czy nie mam nadmiernych przesztywnień na złączach. W pewien sposób metoda Common Cents pozwala również dobrać linkę do wędki. A przede wszystkim, pomaga patrzeć producentom na ręce i rozumieć, że niektóre modele wędek to ten sam cukierek w innym papierku. Pozwoli też szukać mniej zamożnemu kija w dobrej cenie, o mocy i akcji zbliżonej do wędek za 600$.

Gorąco zachęcam do jej wypróbowania i stosowania oraz do podzielenia się swoimi uwagami.

Dla ułatwienia na końcu tekstu znajdziecie tabelę z konwersją wagi z jednocentówek amerykańskich na swojskie 2 groszówki i eurocenty.

Powodzenia!

Wstęp i tłumaczenie: Janusz Jabłonowski


* * * * *


SYSTEM COMMON CENTS
Pierwsza wędka to odkrywanie nie tylko możliwości muchówki ale również własnych preferencji. Z czasem, jeśli pierwsze doświadczenia są obiecujące, inwestujemy w następne kije i dokonując wyborów między modelem lżejszym a cięższym, słabszym a mocniejszym, dłuższym lub krótszym, o akcji szybszej lub wolniejszej – posługujemy się wiedzą pochodzącą z tychże pierwszych doświadczeń. W tej sytuacji oczywistym staje się, że dla każdej refleksji nad właściwościami wędek potrzeba narzędzia, które pozwoliłoby charakteryzować i porównać to, co już lubimy z tym, czego dopiero pożądamy.
Niewielu kupujących obchodzi, to z czego i jak wędka jest zrobiona, nawet kto ją wyprodukował – tak długo jak zapewnia się ich, że otrzymali wędkę z dobrym czuciem. To tak istotne, choć subiektywne dla wędkarza, dobre czucie bezsprzecznie wynika z dwóch cech każdego blanku – jego mocy i akcji.


Akcja wędki
Akcja wędki nie zależy od użytego do jej budowy materiału. W przeciwieństwie do utartego poglądu, stwierdzenie „wędka bambusowa o szybkiej akcji” to nie oksymoron. Akcja wędki zależy od metody użytej do jej skonstruowania –zbieżności blanku, która warunkuje moc dolnika, sekcji środkowej i szczytowej.
Obecnie, akcja jest opisywana w odniesieniu do ugięcia tych części wędki. Prostą drogą symulowania tych rodzajów akcji jest użycie pospolitej karty do gry w karty. Chwyćcie ją u spodu, w środku czy przy końcu i wygnijcie ją kciukiem. Symuluje to postępujące ugięcie wędki od dolnika w stronę szczytówki. Gdy karta chwycona jest „na dole”, do jej wygięcia potrzebna będzie najmniejsza siła, puszczona swobodnie wyprostuje się stosunkowo wolno. Wywołany tym dźwięk będzie miał niski ton. Teraz im chwycimy kartę wyżej siła potrzebna do jej wygięcia będzie wzrastała, również szybkość jej powrotu to pierwotnego kształtu będzie większa, a ton towarzyszącego tej czynności „pstryknięcia” wyższy.
Jeżeli zdecydowane ugięcie wędki pojawi się na jej dolniku, wówczas akcja wędki określana jest jako wolna. Jeżeli ugięcie pojawi się głównie w części środkowej, wtedy akcja jest umiarkowana (moderate). Jeżeli ugięcie pojawi się głównie w górnej 1/3 długości wędki, wówczas będziemy mieli do czynienia z wędką o akcji umiarkowanie szybkiej (moderate/fast), a jeśli ugięcie pojawi się głównie na szczytowej ¼ długości wędki, wtedy mówi się o akcji szybkiej. Symulacje takie są często ilustrowane podobnie jak na rys. 1.

































W komentarzu tego schematu słowem kluczem jest głównie. Niektóre diagramy ukazują ugięcie dolnej części wędki wraz ze wzrostem użytej siły - wtedy ugięcie przesuwa się w stronę dolnika nawet w wędkach o szybkiej akcji.

Wykres ugięcia
Rozumiejąc możliwe korzyści, które wynikają z użycia liczb do charakteryzowania ugięcia wędki, firma Orvis wprowadziła własny pomysł, tzw. Indeks Ugięcia (Flex Index). Jego diagram, podobny do rys. 2, składa się z wykresów odzwierciedlających Pełne (Full Flex), Średnie (Mid Flex) lub Szczytowe (Tip Flex) ugięcie. Skala liczbowa u dołu wykresu jest liniowa i może być odniesiona wprost do linii wyznaczającej punkty, w których zaczyna się ugięcie. (Stąd Orvis może wyliczyć Indeks Ugięcia najpierw przez wyznaczenie % długości wędki, która nie jest wygięta (np. 29%), mnożąc uzyskany wynik przez arbitralny współczynnik (0,224) i zaokrąglając uzyskaną wartość do najbliższej pełnej na skali o podstawowej jednostce 0,5 (np. 29 * 0,224 = 6,496 = 6,5).
Orvis przechwala się, że spędził dwa lata i dokonał tysięcy pomiarów przy użyciu czujników celem rozbudowania tej liczbowej metody. Faktycznie, zdumiewające jest to, że w ogóle udało im się stworzyć jakikolwiek system obliczeniowy, gdyż pojedynczy punkt, w którym wędka się wygina nie istnieje (!!!! – red.). Ponieważ ten niedookreślony punkt ugięcia jest zarazem i arbitralny i swoisty, to nikt po za Orvisem nie jest w stanie wyznaczyć i obliczyć Indeksu Ugięcia dla jakiejkolwiek innej wędki. Tak więc ich podejście jest nie tyle skomplikowane, ile niemożliwe do powszechnego zastosowania. Zatem orvisowski Flex Index jest głównie narzędziem sprzedawców – błyskotliwą marketingową taktyką.

Kąt akcji (Action Angle)
Kąt akcji (Action Angle – AA) jest pomysłem rozwiniętym w „Systemie Common Cents”, który zostanie dogłębnie wytłumaczony poniżej. Oparty jest na następującym założeniu:
Jeżeli unieruchomi się wędkę w pozycji poziomej i przez dodawanie wagi wygnie szczytówkę w dół, to niepodlegająca wygięciu przelotka szczytowa uformuje kąt, który będzie wzrastał od 0 do 90 stopni. Jeżeli następnie ustali się głębokość ugięcia na 1/3 długości wędki, wtedy kąt nachylenia przelotki szczytowej będzie miał następujące odniesienie do akcji wędki:


Kąt akcji (stopnie) i akcja wędki
Poniżej 59 - Wolna
59-63 - Umiarkowana
63-66 - Umiarkowanie szybka
Ponad 66 - Szybka


Używając tego podejścia, każdy może zmierzyć akcję każdej i zarazem wszystkich wędek w prosty sposób.

Moc wędki
Moc wędek i blanków dostępnych w sprzedaży jest wyznaczana w odniesieniu do klas linek muchowych wg AFTMA, która wzrasta wraz ze wzrostem wagi linek. Zatem znowu, siła (ciężar) potrzebny do pełnego naładowania wędki odnosi się do tych linek. (Z definicji, w pełni naładowana wędka wygięta jest do odległości równej 1/3 jej całkowitej długości). Ciężar ten definiuje się jako Faktyczną Moc (Instrinsic Power - IP) i można ją odnieść do wagi linki (30 stóp), która w pełni naładuje wędkę. (Wyjaśnienie tego pomysłu zostanie wytłumaczone w dalszej części artykułu). Wyniki te są zaprezentowane w tabeli 3.



















Faktyczna Moc (IP) a reklamy wędek muchowych
Diagramy z typu prezentowanego na rys. 1 są często wykorzystywane przez producentów do przedstawienia różnych akcji ich wędek i pośredniego sugerowania, że szybszymi wędkami rzuca się dalej.
Takie diagramy mogą również sugerować, że np. wszystkie wędki przeznaczone do jednej klasy linki mogą wykazywać różne ugięcia wynikające wyłącznie z innej akcji (zbieżności blanku).
Naprawdę, chociaż wszystkie one mogą być przypisane do jednej klasy linki, ich IP ( Faktyczna Moc - Instrinsic Power) może się różnić. Wędki B i C mają ten sam IP, ale różnią się akcją. Dodawanie dodatkowego ciężaru spowoduje ich przeładowanie. Z drugiej strony wędka A o szybkiej akcji nie jest w pełni naładowana. Oznacza to znacznie mocniejszą wędkę, która mogłaby być stosowana do cięższej linki lub przy zwiększeniu szybkości rzutu nie doszłoby do przeładowania wędki.
Poprzedni eksperyment z kartą do gry jasno wykazał, że jeśli dolna część wędki jest ‘prosta’, wtedy Faktyczna Moc (IP) wędki wzrasta, a jej akcja jest szybsza. Taką wędką powinniśmy być w stanie rzeczywiście wykonać dłuższy rzut.
Aczkolwiek, pozostaje pytaniem bez odpowiedzi, jak bardzo dodatkowo osiągnięty dystans związany jest z mocniejszą wędką, a jak z szybszą akcją? Na obecny stan rzeczy, rysunek 1 i wszystkie tego typu reklamy porównują „jabłka do pomarańczy”.
Jeżeli IP i AA muchówki zostały zidentyfikowane co do swoich wartości, byłyby dostępne dla każdego potencjalnego kupującego; mógłby zatem podjąć decyzję na podstawie własnych subiektywnych żądań.

Podejście Common Cents – charakteryzowanie wędek muchowych
Przyjmijmy, że macie klienta na ręcznie zbrojoną 9 stopową wędkę, o akcji umiarkowanie szybkiej, wykonaną z włókna węglowego, w klasie 6. Ów klient wierzy, że wie czego chce, ale, czy jest tak na pewno?
Czy możecie być pewni, że wędka, którą dla niego zbudujecie będzie odpowiadała wymaganiom, które Wam przekazał? Czy wyjaśnicie mu, że nikt nigdy nie zdefiniował wzorcowej wędki w klasie 6, że w zasadzie nie ma czegoś takiego? Czy powiecie mu, że, ponieważ nikt nigdy nie zdecydował jak szybka ma być akcja umiarkowanie szybka i określenie to jest tylko subiektywną opinią? Czy powiecie mu, że termin umiarkowanie szybka nie jest dosłowną miarą faktycznej szybkości, ale raczej opisem tego jak wędka się wygina – jej „akcją”, jak to opisujemy w kręgach zbrojących wędki?
Czy powiecie mu, że nie możecie zrobić właściwie więcej niż uzbroić gotowy blank, który wydaje się umiarkowanie szybki z linką w klasie 6? Czy wyjaśnicie mu, że projektant wędki mógł mieć całkowicie inną technikę rzutu, inne preferencje, a jego opinia może niekoniecznie odpowiadać oczekiwaniom klienta?
Dzisiaj zbrojący wędki może jedynie kupić blank i wierzyć, że spełni oczekiwania swego klienta. Jeżeli nie okaże się takową, wtedy nie będzie deski ratunku. Żadne obiektywne parametry użytkowe nie zostały nigdy „obiecane” żadnemu blankowi. Na zbrojącym wędki spoczywa więc przede wszystkim ciężar wyboru odpowiedniego blanku.
Artykuł ten prezentuje jak używać nowej techniki, czyli systemu Common Cents do definiowania mocy i akcji każdej wędki czy blanku. Rysunek 4 pokazuje ścieżkę zależności między tymi dwiema zmiennymi dla pewnej liczby muchówek oznaczonych od 2 do 6 AFTMA. Rozwój wiedzy na ten temat może wykazać nieprzydatność porównania podobnych wędek pochodzących z różnych źródeł/lub sprawdzania dostosowania blanku do szczegółowych oczekiwań. W skrócie, wprowadza potrzebną cząstkę naukowej obiektywności do sztuki budowy wędek.
































Podejście Common Cents
W praktyce, oznacza to przyczepienie lekkiej plastikowej torebeczki do końca poziomo unieruchomionej wędki. Jej moc będzie wyznaczona przez liczbę jednocentowych monet dodawanych do torebki, potrzebnych do wygięcia szczytówki w dół o odległość równą 1/3 jej całkowitej długości. Akcja wędki będzie wyznaczona przez kąt utworzony przez wygiętą szczytówkę. (pełen opis rozwijający to podejście zostanie za chwilę zaprezentowany).
Wstępny wynik to faktyczna charakterystyka pracy każdej wędki muchowej czy blanku, która może być opisana za pomocą terminu Zdefiniowanego Indeksu Ugięcia (Defined Bending Index – DBI)

DBI = ERN/AA

gdzie

ERN oznacza Efektywną Klasę Wędki (Effective Rod Number) lub moc wędki,
AA oznacza Kąt Akcji (Action Angle).

Bazowy wykres danych DBI
Rys. 5 przedstawia zastosowanie tego podejścia do 10 wędek dostępnych w handlu „w klasie 6#. Moc każdej z wędek jest zestawiona z uzyskanym kątem. Istotne w tym wykresie są obiektywne definicje liczbowe tego, czym jest wędka w klasie 6 oraz miary jej akcji.




































Każda muchówka lub blank zajmie na takim wykresie swoją pozycję, dokładnie w punkcie spotkania wartości AA i ERN. Prawy górny róg reprezentuje wędki najmocniejsze i o najszybszej akcji, lewa dolna ćwiartka należy do wędek najsłabszych i o najwolniejszej akcji.
1. Wraz ze wzrostem mocy wędki wykazywany jest także wzrost Efektywnej Klasy Wędki (ERN), wartości na osi (x) wzrastają.
2. Wraz ze wzrostem szybkości akcji, mierzonej wartościami Kąta Akcji (AA), wartości pionowe - oś (y) – również wzrastają.
Jeśli wędka jest oznaczona jako 6, nie ma dla niej „dobrych” i „złych” miejsc na tym wykresie. Jednak każda wędka będzie miała dla siebie tylko jeden punkt - czucie (jest to głownie funkcja akcji wędki).
Kiedy zidentyfikuje się dane punkty co do modelu i wytwórcy, okazuje się oczywiste, które wędki są jednakowe, a które powinny być unikane, ze względu na nie odpowiadające nam czucie.
Wartość ERN jest miarą siły potrzebnej do naładowania, ale nie przeładowania, wędki. Średnia wędka przeznaczona do linki w klasie 6 powinna przedstawiać wartość ERN = 6,50. Siła potrzebna do naładowania wędki wyznacza jej właściwą klasę. Jeżeli ERN wędki wynosi mniej niż 6,00 lub więcej niż 6,99, wtedy wędka nie powinna być już oznaczona jako 6.
Chociaż wszystkie wędki na wykresie 5 zostały przeznaczone do linek w klasie 6, jasno widać, że GL-2 jest zbyt słaba do tego zadania, a SP+ zdecydowanie za mocna. Zdecydowana różnica w akcji między Fenwickiem HMXF i wędką GLX jest również widoczna, pomimo tego, że mają praktycznie tę samą Faktyczną Moc (IP).
Wykres 5 przedstawia przejrzyście, że żadna wędka przeznaczone do linki w klasie 6 nie jest jednakowa. Widać również jasno, że wszystkie „szóstki” nie mogą być zaklasyfikowane jako wędki w klasie 6. (Serie SP+ i RPL+ nie są już kontynuowane).
DBI, czysto obiektywny opis, powinien być zapisany na wszystkich kupowanych wędkach. Opis zawierający dane o mocy i akcji mogłyby umożliwić rozsądne porównanie cech wszystkich wędek, niezależnie od ich „kosmetyki” i nazwy producenta. O ile jest to sytuacja, której wielkie działy marketingu nie byłyby zbyt przychylne, to powinno to pomóc i przydać się niezależnym zbrojarzom i wytwórcom wędek mniej drogich, ale wysokiej próby.
O ile DBI danej wędki jest z założenia skierowane do doświadczonych wędkarzy zainteresowanych faktycznymi właściwościami wędek, o tyle powinno szczególnie interesować wytwórców wędek, którzy kupują blanki. Informacja o DBI powinna znajdować się przynajmniej na gotowej wędce wraz z jej długością, wagą blanku, średnicą dolnika itp.

  1  2  następna   


Paszko - proste łowienie


Chruszczewski - mokra forever


Wysocki – na zimowego potoka


muchy trociowe Edmunda Antropika


Sikora – małe i mniejsze suche