Wędkowanie w Finlandii. Cz. X. Lipienie z Ruunaa (Lieksanjoki)

Napisane przez dr Stanisław Cios.

Wędkowanie w Finlandii. Cz.  X. Lipienie z Ruunaa (Lieksanjoki)

  Od 7 do 12 sierpnia 2000 przebywałem nad odcinkiem rzeki Lieksanjoki, nazywanym Ruunaa (ok. 100 km na północny-wschód od m. Joensuu w Karelii). Łowiłem głównie na bystrzynach, zwanych Haapavitja. Jest to „gruba” woda, o dużym stopniu trudności brodzenia (duże kamienie, znaczna głębokość wody). Szerokość rzeki wynosi 20-100 m, głębokość 1.5-3 m. Odcień wody jest brunatny.

  Rzeka jest znana z dużych pstrągów (niektóre odcinki są dorybiane dorodnymi potokowcami i tęczakami). Stado lipieni jest również liczne, ale ryby przebywają głównie na bystrzynach. Wymiar ochronny lipienia wynosi 35 cm. W wolnych odcinkach występuje również jaź. Na górnym odcinku Haapavitja obowiązuje C&R.

  Teren Ruunaa należy do najlepiej przygotowanych wód w Finlandii dla turystów i wędkarzy. Jest bardzo dobrze oznakowany, a wzdłuż rzeki jest specjalna ścieżka z desek (o długości ok. 25 km), czyniąca chodzenie przyjemnością. Na brzegu jest wiele wiat, przy których można rozpalić ognisko. W pobliżu jest kilka domków do wynajęcia (patrz www.metsa.fi – domki w Neitijärvi), które mogą zainteresować zwłaszcza wędkarzy udających się z rodzinami. Łowienie w samej rzece wymaga jednak dużych umiejętności, zwłaszcza w przypadku lipieni.

Wędkowanie

  Na bystrzynach łowiłem tylko na obciążoną nimfę. Miałem wiele lipieni; w najlepszych miejscach co kilka minut siadały osobniki w granicach 30-35 cm. Jednakże bardzo trudno było złowić ryby powyżej 35 cm. Finowie zapewniali mnie jednak, że w rzece jest sporo dużych ryb (skłonny jestem wierzyć tym zapewnieniom, gdyż woda jest śliczna). Podczas intensywnego żerowania w czerwcu Finom często zdarzały się na suchą muszkę ładne lipienie powyżej 40 cm. Przypuszczam, że w sierpniu musiały być w głębszych partiach rzeki, choć „czesałem” również odcinki o głębokości do 2.5 m.

  W zasadzie najskuteczniejsze były wszelkie ciemne nimfy na haczykach # 10-8. Ryby zdecydowanie je atakowały, zazwyczaj przy pierwszym przepuszczeniu. Najlepsze wyniki

-18-

Tabela 1. Zawartość żołądków 9 lipieni złowionych w rzece Ruunaa (skróty: l – larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, im – imago).

Chruściki

  Hydropsychidae l                  31

  Hydropsychidae pp                 3

  Hydropsychidae im ♀             4

  Rhyacophila l                          4

  Rhyacophila pp                     11

  Rhyacophila kokon                 4

  Leptoceridae l                        3

  n.det. l                                  2

  n.det. pp                               5

  n.det. im                               1

Jętki

  Baetis l                                 51

  Baetis im ♀                            2

  Ephemerella ignita l               31

  Heptagenia l                           8

Muchówki

  Chironomidae l                     31

  Chironomidae p                    99

  Simuliidae l                          38

  Simuliidae p                         49

  Simuliidae im                      278

  n.det. im                               2

Widelnice

  Perlodidae l                           1

  Leuctra l                                1

  Leuctra im                             1

Aphelocheirus aestivalis         143

Erpobdella (pijawka)                3

Owady lądowe

  Heteroptera (pluskwiaki)       3

  Aphididae (mszyce)               2

  Formicidae (mrówki)            15

Pisces (ryba)                          1

Razem                                  827

Tabela 2. Zestawienie masy (W, w gramach), długości całkowitej (TL, w mm) i współczynników kondycji (K) lipieni z rzeki Ruunaa złowionych 8-11 sierpnia 2000.

Lp    TL        W       K

1.      317     282   0.89

2.      347     376   1.08

3.      350     382   1.09

4.      352     435   1.24

5.      356     370   1.04

6.      356     398   1.12

7.      357     390   1.09

8.      378     531   1.40

miałem w najszybszych partiach rzeki. Łowiłem o różnych porach dnia, ale nie zauważyłem różnic w odżywianiu i aktywności ryb w ciągu doby.

  Nie było żerowania powierzchniowego, więc nie łowiłem na suchą muszkę. Z informacji fińskich kolegów wynika, że lipienie żerują powierzchniowo głównie pod koniec sierpnia i we wrześniu (skład fauny dennej wskazuje, że zapewne głównie w związku z wylotem jętki Ephemerella ignita, podobnie jak w przypadku innych rzek w Europie) oraz w czerwcu.

  Najciekawszą przygodę przeżyłem na wąskim przełomie tuż poniżej mostu w Haapavitja (rzeka wali tam wąskim, bardzo szybkim i głębokim nurtem). Przez 40 minut miałem na kiju dużą rybę (prawdopodobnie potokowca na parę kilo), której w ogóle nie dało się oderwać od dna. W końcu ryba zerwała zestaw na kamieniu.

  Na wolnym odcinku rzeki (w miejscu w którym wpływała do jeziora), podczas łowienia okoni na dużą mokrą muszkę agresywną złowiłem ładnego jazia na 47 cm.

Odżywianie się lipieni

1. Lipienie żerowały dosyć dobrze,  czym świadczy średnia ilość ofiar na rybę (92). Żerowały głównie przy dnie, co wynika z zawartości żołądków. W zasadzie wśród ofiar nie było ani jednego bezkręgowca, który jednoznacznie mógł zostać pobrany z powierzchni wody. Owady lądowe zostały pobrane zapewne po zatonięciu. Dorosłe meszki zostały

-19-

pobrane w trakcie unoszenia się ku powierzchni wody (po opuszczeniu kokonu), a nieliczne dorosłe chruściki i jętki Baetis to samice które weszły do wody w celu złożenia jaj.

2. Najważniejszą ofiarą pod względem masy jest pluskwiak pinezka – Aphelocheirus aestivalis (ten sam, który występuje w niektórych rzekach Pomorza – w Drawie, Gwdzie, Wdzie, Brdzie, itd.). Dotychczas nie stwierdziłem go w innych wodach w Finlandii poza zlewiskiem rzeki Lieksa (jest raczej rzadki w tym kraju).

3. Resztki (fragmenty kręgosłupa) jednej niewielkiej rybki znajdowały się w żołądku lipienia długości 35.7 cm. Nadmienię, że w rzece liczne jest stado strzebli, jelcy i płoci.

4. Lipienie były w dobrej kondycji o czym świadczą wysokie wskaźniki kondycji (patrz tabela 2).