Wędkowanie w Finlandii. Cz. XVIII. Lipienie z Nellim
Wędkowanie w Finlandii. Cz. XVIII. Lipienie z Nellim
Od 20 do 26 czerwca 2001 przebywałem nad południowo-wschodnią częścią jeziora Inari w miejscu o nazwie Nellim. Wpada tam do jeziora potok niosący sporo wody. Bystrzyna ma szerokość 7-10 m; na odcinkach ze stojącą wodą jest nawet kilka metrów (nawet do pięciu) głębokości. Ryby były łowione głównie w dwóch miejscach położonych w odległości około 100 m od siebie:
-12-
Tabela 1. Zawartość żołądków lipieni złowionych w Nellim (16 ryb) i w Nellimö (1 ryba) (skróty: l - larwa, p – poczwarka, pp – pływająca poczwarka chruścika, im – imago).
Góra Dół Mały Jezioro Nellimö
Ilość ryb: 9 6 1 1
Chruściki
Hydropsychidae l 1
Hydropsychidae pp 3 2
Rhyacophila nubila l 1 3
Hydroptilidae pp 20
Leptoceridae l 20 1
Limnephilidae l 3
Phryganeidae l 1 1
Agrypnia l 2
Polycentropus flavomaculatus pp 3 2
Apatania pp 5 1
n. det. domki puste 6
Jętki
Baetis l 15 1
Ephemerella l 50 2
Ephemerella im ♀ 4
Heptragenia sulphurea l 5 10
Ephemera l 1 21) 1
Muchówki
Chironomidae l 8 6
Chironomidae p 331 12 27 22
Simuliidae l 6 X2) 4
Simuliidae p 1 1365 1
Simuliidae im 2 9 6
Ceratopogonidae 3
Widelnice
Nemouridae l 1
Amphinemura l 3 2
Isoperla l 7 2
Chrząszcze
Haliplidae im 1 1
Dytiscidae im 2
Somatochlora metallica (ważka) 1
Mięczaki
Lymnaea 90
Gyraulus 1
Sphaeridae 1
Organizmy lądowe
Coleoptera im 40 12
Formicidae 7 3
Hymenoptera 1
Diptera l 1
-13-
Diptera im 2 1
Aranei 1
Phoxinus phoxinus (strzebla) 5
Razem 649 64+1365 39 35
1) W tym jedna wylinka.
2) Bardzo duża ilość (niepoliczona).
Tabela 2. Długość całkowita (TL w mm), masa (W w gramach) i współczynniki kondycji (K) lipieni z Nellim.
Lp TL W K
1 306 260 0.85
2 306 278 0.91
3 328 345 1.05
4 334 312 0.93
5 335 308 0.92
6 340 317 0.93
7 340 355 1.04
8 350 315 0.90
9 357 333 0.93
10 361 352 0.98
11 388 383 1.00
12 390 453 1.16
13 400 448 1.12
14 412 526 1.28
15 435 622 1.43
- powyżej bystrzyny (na stojącej i wolno płynącej wodzie). W poniższej tabeli ryby z tego odcinka są podane w kolumnie „góra”. Na tym odcinku było raczej niewiele lipieni. Były one natomiast duże. Czasami coś zgarniały z powierzchni wody;
- w głębokiej rynnie poniżej mostu drogowego, gdzie potok wpada do jeziora (ryby w kolumnie „dół” w tabeli). W tym miejscu była bardzo duża koncentracja lipieni, ale z zasady niewymiarowych. Większość ryb przebywała w połowie wody.
W zasadzie w tej wodzie były prawie wyłącznie lipienie. W rynnie wpadającej do jezioro było też trochę sielaw(?). Powyżej bystrzyny widziałem ładnego pstrąga (ok. 2 kg).
W tabeli zawarłem też dane dotyczące zawartości żołądków dwóch lipieni:
- ryby o długości 18 cm (oznaczona jako „mały”), która została zaatakowana przez szczupaka na odcinku powyżej bystrzyny. Ta ciekawa historia zostanie opisana w innym miejscu;
- jednej ryby z oligotroficznego jeziora Nellimö, położonego ok. 3 km w górę cieku. Lipień został złowiony na małą błystkę obrotową.
Obserwacje wędkarskie
1. W górnej części bystrzyny łowili głównie moi synowie, gdyż ryby było widać i nie były trudne do złowienia (na nimfę lub mokrą muszkę). Dość powiedzieć, że trzynastoletni Daniel złowił swoje pierwsze lipienie w życiu na muszkę, z których pierwsze cztery były między 39 a 43.5 cm! Chyba ze świecą w ręku należy szukać wędkarza, który rozpoczynałby karierę w sztucznej muszce od takich lipieni. Ryby nie były wybredne i szybko dały się skusić na przepływające obok nich muszki.
2. Ryby przebywały też na wolno płynącej i prawie stojącej wodzie. Te były trudniejsze do zlokalizowania, a zarazem i do złowienia na muszkę. Kilka ryb dało się skusić na małe błystki obrotowe.
3. W dolnej części bystrzyny łowienie było nieco mniej ciekawe, z uwagi na dominację małych lipieni. Ryby brały bardzo dobrze na nimfę i praktycznie nie przepuszczały żadnej muszki. Większe osobniki przebywały na głębszej (powyżej 2 m) wodzie, gdzie były raczej niedostępne z uwagi na układ prądu wody i obecność ogromnych kamieni.
-14-
Odżywianie się lipieni
1. Lipienie z górnej części bystrzyny miały zupełnie inną zawartość żołądków, niż ryby z dolnej części, co wynikało z charakteru wody. W górze dominowały bezkręgowce typowe dla wód stojących i wolnopłynących. Nierzadko ryby, nawet duże, zbierały też owady z powierzchni wody.
2. Zwraca uwagę obecność pływających poczwarek malutkich chruścików z rodziny Hydroptilidae. Rzadko stają się pokarmem ryb z uwagi na mikroskopijne rozmiary (2-4 mm długości). Zwiększonej konsumpcji sprzyjała stojąca i czysta woda. To samo dotyczy poczwarek ochotek.
3. W dolnej części natomiast dominowały larwy i poczwarki meszek, które spływały z wodą z bystrzyny (były tylko razem 64 organizmy inne niż meszki). Nie liczyłem larw, gdyż żołądki były wypchane nimi jak kiełbasa. Zresztą stojąc na kamieniach na brzegu można było dobrze obserwować lipienie jak intensywnie zbierały meszki unoszone w toni. Z tego właśnie względu wiele ryb nie stało przy dnie, lecz w toni, a nawet bliżej powierzchni wody.
4. U kilku ryb stwierdziłem zęby gardłowe strzebli (jest to jedyna ryba z rodziny karpiowatych występująca w północnej Laponii). Brak strzebli w żołądkach dużych lipieni z Inari (patrz P&L za 2001) należy więc wiązać z ich brakiem na terenach gdzie lipienie były złowione, jako że ewidentnie są chętnie zjadane.
5. Zwraca uwagę bardzo mała ilość pokarmu w żołądku lipienia z jeziora Nellimö. Wydaje się, że wiązać to należy z bardzo słabymi warunkami pokarmowymi, o czym świadczy niski współczynnik kondycji (K=0.83, dla TL=329 mm, W=273 gr.) oraz zawartość żołądka jednej troci jeziorowej złowionej w tej wodzie (patrz materiał przedstawiony poniżej).
