Wędkowanie w Szwecji. Cz. LXXVI. Byske
Wędkowanie w Szwecji. Cz. LXXVI. Byske
W 2024 r. trafiliśmy na niekorzystne warunki pogodowe w Szwecji. Podczas gdy w lipcu i sierpniu w Polsce były cały czas upały, to w północnej Szwecji były niże. Przez cały miesiąc pobytu był tylko jeden dzień bez mżawki lub deszczu. Na wielu rzekach był więc wysoki stan wody. Choć od strony meteorologicznej i hydrologicznej sytuacja była niekorzystna, to jednak stwarzała mi okazję do lepszego poznania zachowania się ryb w takich warunkach i poczynienia nowych obserwacji.
W 2024 r. wyjazd rozpoczęliśmy od pobytu na rzece Byske, nad którą byliśmy 29-31 lipca. Ponownie łowiliśmy na szóstym rewirze rzeki, poniżej miejscowości Arvidsjaur, w tym samym miejscu, co w poprzednich latach. Było pochmurno i deszczowo. Poziom wody był wysoki (w niektórych miejscach ok. 80 cm wyższy od normalnego), ale woda była czysta (widzialność około 1 m). Przepływ wynosił ok. 50 m3/s.
Do analizy miałem 2 lipienie (po 35 cm długości), 22 okonie (21-35 cm, średnia długość 28,5 cm, w tym 7 z pustymi żołądkami) i 8 szczupaków (będą omówione oddzielnie). Cena licencji wynosiła 150 SEK za trzy dni.
Odżywianie się ryb
Średnia liczba organizmów na jednego lipienia wynosiła 16 (tab. 1), co jest niewielką liczbą, w porównaniu do wcześniejszych moich danych z tej rzeki (2016 - 60, 2017 - 34, 2018 - 11, 2019 - 7, 2021 - 7, 2022 – 30). Zapewne wysoki stan wody mógł mieć wpływ na to.
Znacznie bardziej interesujące jest żerowanie okoni. W latach 2016-2022 średnia liczba ofiar na jednego okonia wynosiła 5,3, a w przypadku tylko ryb z pokarmem – 6,9 (tab. 2). W 2024 r. te liczby wynosiły odpowiednio: 3,4 i 5. Wyższy odsetek pustych żołądków okoni w 2024 r. (31,8%) niż w poprzednich latach (23,2%), a także mniejsza średnia liczba ofiar wskazują, że okoniom nieco trudniej było zdobyć pokarm. Może to wskazywać, że wysoki stan wody wpływał ujemnie na żerowanie. Choć okonie były aktywne (brały dobrze), to jednak dostępność pokarmu była niższa w warunkach wysokiego stanu wody. Podobna sytuacja była ze szczupakiem, co będzie omówione oddzielnie.
Niektóre ofiary okoni zasługują na uwagę. W żołądku najmniejszego osobnika (21 cm) był szczupak o długości 10 cm. Jest to już drugi taki przypadek w tej rzece (pierwszy był w 2019 r.).
9 ślimaków (Gastropoda) było w żołądku jednego okonia. Okonie rzadko zjadają ślimaki w większej liczbie (dotychczas w żołądkach wszystkich okoni z Byske był tylko jeden ślimak), ponieważ poruszają się powoli, a brak ruchu czyni je nieatrakcyjnymi. Prawdopodobnie żerowanie na ślimakach można wiązać z wysokim stanem wody.
Wszystkie cierniczki były w żołądkach 4 ryb, po 2-4 osobniki, co oznacza ich dużą dostępność w niektórych miejscach. Choć nie można wykluczyć, że wśród nierozpoznanych ryb w poprzednich latach też były cierniczki, to jednak ich tak liczne występowanie w 2024 r. jest nietypowe. Zapewne jest to również skutkiem wysokiego stanu wody, ponieważ podobna sytuacja miała miejsce w trakcie wyjątkowo wysokiego stanu wody na Wdzie jesienią 2014 r., kiedy w żołądkach lipieni były 4 cierniczki (zob. P&L 58), jedyne dotychczas stwierdzone przeze mnie osobniki tego gatunku u lipieni w Polsce (cierniczki były też w żołądkach lipieni w Finlandii, ale tam była inna sytuacja).
Uwagi o połowie ryb
Połów ryb był trudny, z uwagi na problemy z dotarciem do najlepszych miejscówek. W szczególności dotyczyło to połowu lipieni. Ryby brały praktycznie tylko na nimfę (oraz przynęty spinningowe).
Połów okoni natomiast nie sprawiał trudności. Okonie były aktywne i dobrze brały na wszystkie przynęty. Najważniejsze było znalezienie dobrego miejsca, w którym były ryby.
Tabela 1. Zawartość żołądków lipieni i okoni (w tym 7 z pustym żołądkiem, pominiętych w obliczeniu średniej liczby organizmów na 1 rybę) złowionych 29-31 VII 2024 w rzece Byske. (skróty: d - domek, bd – bez domku, l – larwa, p – poczwarka, im – imago).
Lipienie Okonie
Liczba ryb: 2 22
Chruściki
Hydropsychidae l 4
Leptoceridae l 2
Lepidostoma hirtum l 7
Limnephilidae l bd 3
n. det. d 1
Jętki
Baetidae l 1 3
Heptagenia sp. l 3 1
Serratella ignita l 3 10
Siphlonuridae l 4
Ephemera vulgata l 3
Muchówki
Chironomidae l 3
Chironomidae p 1
Simuliidae l 3 1
Simuliidae im 1
Tipulidae l 1
Widelnice
Leuctra sp. l 2
Perlodidae l 1
Glossiphonidae 2
Mięczaki
Lymnaea sp. 4
Gastropoda n. det. 9
Bezkręgowce lądowe
Diptera im 1
Pisces
Esox lucius 1
Pungitius pungitius 13
Salmo sp. 5
Cottus sp. 1
Pisces n. det. 1 11
Razem 32 75
Średnia liczba organizmów/1 rybę 16 3,4
Tabela 2. Syntetyczne dane o pokarmie okoni w rzece Byske w latach 2016-2022 (w nawiasie liczba ryb z pustym żołądkiem).
|
2016 |
2017 |
2018 |
2019 |
2021 |
2022 |
Razem |
|
|
Liczba okoni |
6(1) |
13(3) |
17(6) |
10(3) |
26(5) |
27(5) |
99(23) |
|
Liczba ofiar |
42 |
33 |
52 |
16 |
149 |
220 |
522 |
|
Średnia liczba ofiar |
7 |
2,5 |
3 |
1,6 |
5,7 |
8,1 |
5,3 |
|
Stan wody |
niski |
niski |
niski |
niski |
niski, 4,5 m3/s |
średni, 24 m3/s |
